Częstochowa to 12 miasto w Polsce pod względem wielkości i 13 pod względem ludności. W mieście znajduje się kościół i klasztor na Jasnej Górze z uważanym za cudowny obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej - główny ośrodek kultu maryjnego w Polsce. Z tego powodu Częstochowa uznawana jest przez wielu za duchową stolicę Polski.

Częstochowa jest położona nad Wartą, w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Chociaż historycznie należy do Małopolski, po ostatniej reformie administracyjnej włączona została do województwa śląskiego. Część lokalnych polityków wspierała utworzenie - wraz z Kielcami, a być może i Radomiem - województwa staropolskiego.

Jako pierwsze miasto w Europie Środkowo-Wschodniej Częstochowa otrzymała Honorową Flagę Rady Europy (1993) oraz główną nagrodę tej organizacji - Prix de l'Europe (1998) - za działania na rzecz integracji europejskiej i rozwój współpracy z samorządami miast europejskich.